Wat te doen bij - Overlijden

2. Voorbereiding van de kerkdienst met de voorganger

Indien u een kerkdienst wenst, wordt op de dag van overlijden ook met de predikant of kerkelijk werker contact gezocht. Deze zal, zo mogelijk, nog voor diezelfde dag een afspraak maken om de gang van zaken met u door te nemen.
In de regel zal de wijkpastor de dienst leiden. Wanneer deze verhinderd is door vakantie, studieverlof of anderszins, is vervanging geregeld.
In het eerste gesprek zal alle ruimte zijn om terug te blikken op de afgelopen periode. Daarna wordt de gang van zaken doorgenomen rond de uitvaart. De pastor zal u vertellen wat de mogelijkheden zijn en ook welke inbreng de familie zelf kan hebben. Wanneer niet meteen afspraken kunnen worden gemaakt, zal een volgend bezoek worden afgesproken waarin de dienst definitiever vorm gegeven zal worden, waarna de voorganger zorgt dat de 'orde van dienst' gedrukt wordt.

Aandachtspunten voor het voorbereiden van de dienst
- Hoe wilt u de dienst noemen: Dankdienst, Afscheidsdienst, Dienst van Woord en Gebed of anders?
- Wilt u, dat er gezongen wordt in de dienst, of klinkt er alleen muziek?
- Is de overledene al in de kerk opgebaard als de mensen binnenkomen, of brengt u zelf de kist naar voren voor de aanvang van de dienst?
- Wanneer wordt de kist gesloten: voorafgaande aan de dienst, wanneer u als familie afscheid hebt genomen, bij de aanvang van de dienst (door uzelf of de uitvaartleider?), aan het einde van de dienst?
- Aansteken van kaars(en) of waxinelichtjes aan het begin van de dienst door (klein-)kinderen, al dan niet vergezeld gaande van een passende tekst. Wie zorgt voor een tafeltje als er kaarsen of waxinelichtjes aangestoken worden?
- Wie spreekt het woord van welkom uit, de voorganger of een familielid? Wordt in het welkom ook een dankwoord verwerkt aan de belangstellenden?
- Welke liederen worden gezongen? U kunt denken aan liederen die geliefd waren bij de overledene, maar ook aan wat u zelf in deze ogenblikken aanspreekt. U bent niet gebonden aan een bepaalde liedbundel; omdat er een gedrukte orde van dienst komt, hebt u ruime keuze.
- Welke Bijbelgedeelten zullen een plaats krijgen en welke tekst zal centraal staan? Misschien hebt u boven de rouwbrief een Bijbeltekst geplaatst; maar ook kan er gekeken worden naar de (evt.) trouwtekst, belijdenistekst of dooptekst of een verhaal of psalm.
- Welke inbreng heeft de familie in de dienst? Mogelijkheden: het uitspreken van een "In memoriam" (= het schetsen van een levensloop), een gedicht, een Bijbellezing, een gedicht, een muzikale bijdrage
- Wie bespeelt het orgel? Is er iemand in de kring van familie of bekenden die u hiervoor wilt vragen? Zo niet, dan zorgt de voorganger of koster dat er een organist beschikbaar is.
- Zijn er andere (muzikale) wensen? Via de geluidsinstallatie is het meestal mogelijk om muziek ten gehore te brengen vanaf een CD of een bandje.
- Wie dragen de overledene uit: de mensen van de uitvaartverzorging of familieleden?
- Wilt u de dienst via Kerkomroep laten uitzenden?
- Het boekje van de orde van dienst: wilt u dit geheel op wit papier, of met een grijs omslag, of een andere kleur? Wilt u als familie zelf meewerken aan de uitvoering van het boekje?
- Hoeveel exemplaren van de orde van dienst zullen er worden gedrukt (hoeveel mensen verwacht u bij de plechtigheid)? Vaak wordt als 'vuistregel' gehanteerd: anderhalf maal het aantal rouwbrieven dat wordt verzonden. Denkt u er ook aan wat extra exemplaren mee naar huis te nemen voor bekenden die de dienst niet konden bijwonen maar er wel belangstelling voor hebben? En voor de albums van de (klein-)kinderen?
- Als er veel bloemen en bloemstukken zijn: wie brengt deze de kerk uit? Hierbij kunt u familieleden (kleinkinderen, neven en nichten) of vrienden inschakelen. Dat is persoonlijker dan het dragen van de bloemen aan de uitvaartverzorging over te laten.
- Bij het graf: wilt u daar nog een gedicht voorlezen, een dankwoord spreken of iets anders?
- Het verlaten van de begraafplaats: wilt u als familie als laatsten de begraafplaats verlaten? Hetzelfde geldt voor het crematorium: u kunt ervoor kiezen om als familie nog een kort moment samen te zijn bij de overledene, terwijl de anderen de aula hebben verlaten.

Een zorgvuldige voorbereiding van de afscheidsdienst is belangrijk; we willen immers de overledene recht doen, maar het afscheid is tevens een wezenlijke fase in de verwerking van het verdriet en gemis.